Network (Ağ) Kavramı ve Bilgisayarlar

Ağ kavramı eskiden beri gelen ve çok çeşitli anlamlar giydirilen bir kavramdır. Eğer sözlükteki anlamına bakarsanız, işlenmeye hazır kumaş; birbirine bağlı kanalların ya da çizgilerin oluşturduğu sistem, birbirine bağlı çalışan her sistem; örneğin, bir televizyon yayın ağı, birbirinden bağımsız bilgisayarların bilgi ve kaynak paylaşımı amacıyla biraraya gelmiş topluluğu gibi anlamlar içermektedir. Bu tanımlamalar içerisinde son tanımlama bizim bu yazı içerisinde kullanacağımız tanımlamadır.

Tanımlamadaki anahtar kelimeye paylaşım (share) denilebilir. Bilgisayar ağlarının oluşturulmasındaki amacın ne olduğu incelendiğinde, karşımıza bilgi ve kaynak paylaşımı çıkar. Hızlı ve verimli bilgi paylaşımı bilgisayar ağlarının cazibesini artırmıştır. Bilgi paylaşımı sağlandığında, insanlık çoğu yönüyle bilgisayarlara benzemiştir. Böylece bilgisayarlar sadece verilen bilgi yığınından çok, bize verilen bilgi ve tecrübelerin toplandığı bir koleksiyondur. Bilgimizi, tecrübelerimizi artırmak ve bilgi toplamak istediğimiz zaman bize katkı sağlayan bir teknoloji harikasıdır.

Örneğin, bilgisayarlar hakkında daha fazla şey öğrenmek için, gündelik hayatımızda bilgisayar sektöründe görev sahibi teknik arkadaşlarımızdan bilgi alır, okul veya kurslar vasıtasıyla eğitim ya da kurs alarak konu hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. Bilgiyi paylaşmak ve başkalarının tecrübelerinden istifade etmek istediğiniz zamanlarda seçtiğiniz bütün bu seçeneklere bilgi ve kaynak paylaşımı adını veriyoruz, işte bilgisayar dünyasında bilgi ve kaynak paylaşımının karşılığı networking terimidir.

Network (Ağ) Faydaları Nelerdir ?

Ağ kavramının bir diğer yaklaşımı takım çalışmasıdır. Bu bir spor takımına benzetilebilir. Örneğin; futbol takımı veya proje takımı. Tüm bu sözü edilen çaba ve gayretlerin sonucunda, zamanın paylaşımı, yeteneklerin paylaşımı ve kaynakların paylaşımı yapılarak bir gol atma, bir projeyi başarıyla sonuçlandırma ve başarılı bir amaca ulaşma sağlanmıştır. Benzer şekilde, bir bilgisayar ağını yönetmek de bir insan topluluğunun oluşturduğu takımı yönetmekten farksızdır. Paylaşım ve iletişim basit ve kolay yapılabileceği gibi (örneğin, bir araya toplanabilen topluluklar için), karmaşık da olabilir (örneğin, dünya üzerindeki farklı bölgelerdeki kişilerin katılımıyla oluşmuş internet üzerinden telekonferans, e-posta ve multimedya sunumları ile haberleşen bir sanal proje takımı gibi).

Bilgisayar ağı en basit anlamıyla iki veya daha fazla bilgisayarın birbirlerine kaynak paylaşımı ve bilgi alışverişi amacıyla, çeşitli donanımlar vasıtasıyla uygun biçimde bağlanmasıdır. Tüm bilgisayar ağlarının (çok karmaşık dahi olsa) en temel mantığı buna dayanmaktadır. İki bilgisayarın bir kablo ile bağlanması olağanüstü bir şey gibi görülmeyebilir, fakat geçmişe baktığımızda bu olay haberleşmede çok önemli ve büyük bir gelişmedir.

Bilgisayar ağı, uygun biçimde bilgi paylaşımı ihtiyacına cevaben doğan bir kavramdır. Kişisel bilgisayarlar (PC-Personal Computers) büyük miktarlarda bilginin hızlı biçimde ve ustalıkla yönetimi ve işletilmesini sağlayan güçlü araçlardır. Fakat PC'Ier hızlı ve verimli bir şekilde bilgi paylaşımına izin vermemektedir. Bilgisayar ağlarının çıkışından önce, kaynak alış verişi ilkel diye nitelendirebileceğimiz yöntemler ile yapılmaktaydı. Örneğin bir kullanıcı sahip olduğu bir dokümanı yazdırmak istediğinde eğer kendi bilgisayarına bağlı bir yazdırma aygıtına sahip değilse, bu işlemi gerçekleştirebilmek için belgesini bir diskete alıp, yazdırma aygıtına sahip olan bilgisayara giderek bu işlemi gerçekleştirmekteydi. Biz bu çalışma ortamına stand-alone environment yani bağımsız çalışma ortamı adını veriyoruz.

Dosyaların disketlere kopyalanarak ve bu disketlerin başkalarına ulaştırılarak diğer bilgisayarlara kopyalaması bir nevi kesik ağ yani sneakernet adını almaktadır. Bu yöntem çoğumuzun kullandığı ve çok nadir de olsa hala kullanmakta olduğu bir yöntemdir. Yandaki şekil size bu yılları anımsatan ve hafızanızı o yıllara götüren bir hatırlatma olacaktır.

Bu sistem belli durumlarda uygun bir biçimde çalışabilir ve kendine göre avantajları olabilir, örneğin, bilgi transferi esnasında bir kahve arası verebilir veya arkadaşımızla sohbet etme imkânı bulabiliriz. Fakat, bu yöntem oldukça yavaş ve günümüzdeki kullanıcı ihtiyaçlarına cevap vermede çok verimsiz bir yöntemdir. Paylaşılabilecek kullanılabilir bilgi miktarı ve aradaki mesafe, sneakernet yapısının kabiliyetlerini aşmaktadır.

Fakat, aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi bilgisayarların birbirlerine bağlandıkları bir yapı, diğer bilgisayarlarla bilgi paylaşımı, doküman ve çıktı gönderme faaliyetlerine imkân vermektedir. Bilgisayarların ve diğer aygıtların bu şekilde birbirine bağlanmasına ağ (network) adı verilir. Bu bilgisayarlar arası bilgi ve kaynak paylaşımına da ağ oluşturma (networking) adı verilmektedir.

Bir bilgisayar ağı oluşturarak haberleşme ve bilgi paylaşımı gerçekleştirebilmek için iki önemli gereksinimin sağlanması şarttır.


1. Fiziksel Bağlantı : Bir bilgisayar ağı oluşturabilmek için bilgisayar üzerinde takılı olan veya harici olarak bağlanan fiziksel araçlara ihtiyaç vardır. Mesela; yerel bir bilgisayar ağı üzerindeki bilgisayarların birbirleriyle haberleşmesini sağlamak için, bilgisayar üzerinde ağ kartı ya da sektörümüzdeki bir diğer yaygın kullanımıyla ethernet kartı olmalıdır. Ağ kartları kısaca NIC (Network Interface Card) ya da NAC (Network Adapter Card) olarak da isimlendirilirler. Eğer sadece iki bilgisayardan oluşan bir bilgisayar ağı oluşturulacaksa, ağ kartı dışında bir de ağ kablosu kullanılarak bu iki bilgisayar arası bağlantı gerçekleştirilebilir. Fakat kurulacak olan bilgisayar ağı ikiden daha fazla sayıda bilgisayar içeriyor ise çeşitli yardımcı elemanlar olan HUB, SWITCH gibi merkezi bağlantı aygıtları kullanılmalıdır.


2. Yazılımsal bağlantı : Oluşturulmak istenen bilgisayar ağına ait fiziksel alt yapının hazırlanmasından sonra ihtiyaç duyulan ikinci önemli husus yazılımsal gereksinimlerdir. Kurulacak bilgisayar ağının çeşitli özelliklerine göre değişiklik arz etmek üzere, bilgisayar ağı üzerinde yer alacak bilgisayarların sahip olması gereken işletim sistemlerinin belirlenmesi ve tercih edilen işletim sistemlerinin kullanması gereken ağ yazılımlarının yapılandırılması gerekir. Eğer oluşturulması planlanan bilgisayar ağı üzerindeki bilgisayar sayısı belirli bir sayı ile sınırlı ise, bu bilgisayarı ağı üzerinde kullanılması ihtiyaç hissedilen işletim sistemi gereksinimi ile bilgisayar sayısının çok fazla olacağı bilgisayar ağları üzerinde ihtiyaç hissedilecek, işletim sistemleri birbirlerinden farklılık gösterecektir.