Isı ile sterilizasyon laboratuvarda kullanılabilecek en kolay ve güvenilir yöntemlerdendir. Nemli ortamda ısı ile sterilizasyonda kullanılan otoklavlar, malzemelerimizi ve çözeltilerimizi yüksek sıcaklığın etkisi ile mikroorganizmalardan arındırır ve daha sağlıklı bir çalışma ortamı sağlar. Sıcaklığın 100°C nin üzerine çıkması mikroorganizmaların proteinlerini denatüre eder ve etkilerini ortadan kaldırır.
Otoklavda genellikle kullandığımız değerler 121°C sıcaklık, 1 atm basınç ve 15-20 dakikadır. 134°C sıcaklık için ise 2 atm basınç ve 3 dakika yeterlidir. Tabi ki steril edilecek malzeme ve sıvılar bu değerlere dayanıklı olmalıdır.
Her ne kadar yeni nesil cihazlar dijital olsa da otoklav kullanımında aşağıda sıralanan hususlara dikkat edilmelidir:
--> Malzemeler buhar geçişine izin verecek şekilde paketlenmeli ve otoklava sıkışık olmayacak biçimde yerleştirilmelidir.
--> Sıvı sterilizasyonunda, sıvı bulunduğu kabın %80 ine kadar doldurulmalıdır.
--> Malzemeler otoklava girmeden önce temizlenip kurutulmalı ve daha sonra paketlenmelidir.
--> Malzemeler gerekli muameleyi görüp görmediklerini kontrol etmek amacıyla otoklav bandı ile işaretlenmelidir.
--> Cam sterilizasyonunda kapaklar gevşek bırakılmalıdır.
--> Otoklava malzeme yerleştirmeden önce kazanın temizliği ve kazanda yeterli miktarda su olup olmadığı kontrol edilmelidir. Su miktarı az ise yeteri kadar distile su eklemesi yapılmalıdır.
--> Malzemeler yerleştirildikten sonra kapak buhar çıkışına izin vermeyecek şekilde sıkıca kapatılmalı ve gereken sterilizasyon değerleri ayarlanmalıdır. Süre bitmeden ve cihaz işlemin sonlandığını belirtmeden kesinlikle kapak açılmaya çalışılmamalıdır.
--> Otoklavın tahliye suyunun boşaltıldığı kap doluluk yönünden kontrol edilmeli, gerektiğinde boşaltılmalıdır.
--> Kapak açıldıktan sonra malzemeler sıcaklığa dikkat edilerek çıkarılmalıdır.