Prof. Dr. Hayat Erkanal (d. 10 Kasım 1940, İzmir), Türk arkeolog.

1959 yılında DTCF Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi bölümünde başladığı üniversite eğitimini, 1964 yılında "Babil Silindir Mühürlerinde Tanrı Ea" adlı teziyle tamamladı. 1966-73 yılları arasında Almanya'da doktora yaptı. İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde uzmanlık ve Erzurum Atatürk Üniversitesi'nde asistanlık yaptıktan sonra, öğretim üyesi olduğu DTCF Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi bölümünden 2006 yılında emekli oldu.1992'de başladığı Urla Liman Tepe kazılarını halen sürdürmektedir. Yerleşimin bir kısmının su altında olduğunun farkedilmesiyle sualtı arkeolojisi konusunda çalışmalara başlamıştır. Kendisi gibi arkeolog olan Prof. Dr. Armağan Erkanal ile evlidir.