Gustav Nachtigal (d. 23 Şubat 1834, Eichstedt, Brandenburg - ö. 19 Nisan 1885, Palmas Burnu açıklarında, Liberya), Alman kâşif. Sahra'da keşifler yapmış ve Almanların Afrika'ın batısında protektora yönetimleri kurmalarına yardımcı olmuştur.

Uzun yıllar askeri cerrah olarak çalıştıktan sonra Tunus beyinin özel hekimi olmak üzere ülkesinden ayrıldı. Tunus'ta bulunduğu sırada iç bölgelere yapılan birçok keşif gezisine katıldı. 1868'de Prusya kralı I. Wilhelm tarafından görevle Bornu Krallığı'na (bugün Nijerya'nın kuzeyinde) gönderildi. Bornu'dan sonra, önce Bagirmi Krallığı topraklarından (bugün Çad'da), ardından da Sudan'ın Kordofan ilinden geçerek Kasım 1874'te Kahire'ye ulaştı. Gezi izlenimlerini anlattığı Sahara und Sudan (Sahra ve Sudan) adlı kitabı 1879-81 arasında yayımlandı.

Tunus'ta Alman konsolosu olarak görev yaparken (1882-84) Bismarck tarafından görünürde ticari antlaşmalar yapmak üzere Afrika'nın batısına gönderildi. Asıl görevi Almanların bugün Togo ve Kamerun sınırları içinde kalan topraklarda protektora yönetimleri kurmalarına yardım etmekti. Nachtingal, ülkesine dönerken yolda öldü.