Sakarya Savaşı (23 Ağustos-13 Eylül 1921)
Mustafa Kemal Paşa TBMM’nin 4 Ağustos 1921 tarihinde kendisine verdiği olağanüstü yetkilere dayanarak kısa zamanda gerekli tedbirleri almaya başladı. Memlekette tam anlamıyla seferberlik ilân edilmişti. 11 Ağustos günü attan düşerek kaburga kemikleri zedelenmiş olmasına rağmen 12 Ağustos’ta cepheye hareket etti. Yunan kuvvetleri üç koldan ileri yürüyüşe geçmişlerdi. 17-18 Ağustos tarihlerinde Türk kuvvetleri Yunanlılar’la ufak çarpışmalara girerek gerilediler. Mümkün olduğu kadar Yunanlılar’ın ileri yürüyüşü geciktirilmeye çalışıldı. Yunan kuvvetleri 10 tümendi. Sakarya önlerinde durdu. Harp alanı 100 km’lik geniş bir cepheyi ihtiva ediyordu. Yunanlılar Türk ordusunun sol kanadını kuşatarak, imha edip Ankara’ya girmeyi plânlamışlardı. Ancak bu Yunan taarruzu karşısında sol kanat çökmedi, Ankara’ya 50 km’ye kadar geri çekildi. 24 Ağustos’tan 29 Ağustos’a kadar yapılan Yunan taarruzları ağır zayiat verdirilerek püskürtüldü. Türk ordusu yeni savunma hattına geçti. 30 Ağustos-2 Eylül tarihlerinde yapılan Yunan taarruzu sonunda Çaldağı mıntıkası düşman eline geçti. 3 Eylül tamamen hareketsiz geçti. 4-5 Eylül’de yapılan düşman taarruzu tamamen püskürtüldü. Düşmana ağır zayiat verildi. Bu arada Yunan Başkomutanı Papulas, Türk ordusunun yenildiğini, Yunan ordusunun Sakarya doğusuna yerleştiğini ilân etmişti. 6 Eylül 1921 tarihinde Türk ordusu merkezden taarruza geçti. 7-8 Eylül’de taarruz bütün cephe boyunca geliştirildi. Türk ordusu erinden başkomutanına kadar adeta ölüme saldırıyordu. Özellikle Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa, siperde sipere koşuyordu. Düşman bu Türk taarruzu karşısında duramadı. Silahlarını da atarak Beylikköprü’ye doğru kaçmaya başladı. Yunan Genelkurmayı geri çekilme kararı vermiş, bunu gerçekleştirebilmek için de 11 Eylül’de sahte bir saldırı teşebbüsüne girdi. Bütün cephelerden geri çekilmeye başladı. Ancak 12 Eylül’de Sakarya’nın doğusu düşmandan tamamen temizlenmişti. Bu sırada Afyon ve Dinar’daki Türk birlikleri de taarruza geçerek düşmanın çekilmesini önlemeye çalışıyorlardı. Düşman gerilerine sarkmış olan hafif birlikler ise rastladıkları düşman birliklerini dağıtıp, yok ediyordu. Sakarya Savaşı’nı kazanan Mustafa Kemal’e TBMM’nce Gazilik ve Mareşallik unvan ve rütbesinin verilmesi kabul edildi.
Mustafa Kemal Paşa TBMM’nin 4 Ağustos 1921 tarihinde kendisine verdiği olağanüstü yetkilere dayanarak kısa zamanda gerekli tedbirleri almaya başladı. Memlekette tam anlamıyla seferberlik ilân edilmişti. 11 Ağustos günü attan düşerek kaburga kemikleri zedelenmiş olmasına rağmen 12 Ağustos’ta cepheye hareket etti. Yunan kuvvetleri üç koldan ileri yürüyüşe geçmişlerdi. 17-18 Ağustos tarihlerinde Türk kuvvetleri Yunanlılar’la ufak çarpışmalara girerek gerilediler. Mümkün olduğu kadar Yunanlılar’ın ileri yürüyüşü geciktirilmeye çalışıldı. Yunan kuvvetleri 10 tümendi. Sakarya önlerinde durdu. Harp alanı 100 km’lik geniş bir cepheyi ihtiva ediyordu. Yunanlılar Türk ordusunun sol kanadını kuşatarak, imha edip Ankara’ya girmeyi plânlamışlardı. Ancak bu Yunan taarruzu karşısında sol kanat çökmedi, Ankara’ya 50 km’ye kadar geri çekildi. 24 Ağustos’tan 29 Ağustos’a kadar yapılan Yunan taarruzları ağır zayiat verdirilerek püskürtüldü. Türk ordusu yeni savunma hattına geçti. 30 Ağustos-2 Eylül tarihlerinde yapılan Yunan taarruzu sonunda Çaldağı mıntıkası düşman eline geçti. 3 Eylül tamamen hareketsiz geçti. 4-5 Eylül’de yapılan düşman taarruzu tamamen püskürtüldü. Düşmana ağır zayiat verildi. Bu arada Yunan Başkomutanı Papulas, Türk ordusunun yenildiğini, Yunan ordusunun Sakarya doğusuna yerleştiğini ilân etmişti. 6 Eylül 1921 tarihinde Türk ordusu merkezden taarruza geçti. 7-8 Eylül’de taarruz bütün cephe boyunca geliştirildi. Türk ordusu erinden başkomutanına kadar adeta ölüme saldırıyordu. Özellikle Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa, siperde sipere koşuyordu. Düşman bu Türk taarruzu karşısında duramadı. Silahlarını da atarak Beylikköprü’ye doğru kaçmaya başladı. Yunan Genelkurmayı geri çekilme kararı vermiş, bunu gerçekleştirebilmek için de 11 Eylül’de sahte bir saldırı teşebbüsüne girdi. Bütün cephelerden geri çekilmeye başladı. Ancak 12 Eylül’de Sakarya’nın doğusu düşmandan tamamen temizlenmişti. Bu sırada Afyon ve Dinar’daki Türk birlikleri de taarruza geçerek düşmanın çekilmesini önlemeye çalışıyorlardı. Düşman gerilerine sarkmış olan hafif birlikler ise rastladıkları düşman birliklerini dağıtıp, yok ediyordu. Sakarya Savaşı’nı kazanan Mustafa Kemal’e TBMM’nce Gazilik ve Mareşallik unvan ve rütbesinin verilmesi kabul edildi.
