Afanasiy Nikitin (Rusça: Афана́сий Ники́ти&#1085[img][/img] (ö. 1475, Smolensk) Rus tacir ve o dönem Türklerin elinde bulunan Hindistan'a seyahatini Niccolò de' Conti'den sonra kaleme alan ilk gezgin. 1468 yılında başladığı seyahatini Üç Deniz Ötesine Seyahat (Rusça: Хожение за три мор&#1103[img][/img] adlı dökumanla geleceğe aktarmıştır. Rus edebiyatının ilk örneklerinden olan bu seyahatname 15. yüzyılda Rusya, İran, Hindistan ve Türkiye coğrafyasında Türk hakimiyetini ve Türk dilinin yaygınlığını göstermiş nitekim yazar seyahatnamesinde Türkçeyi de kullanmıştır.