VnexTR: Bilişim Forumu

sDizileri tanım olarak kısaca daha önceden öğrendiğin değişkene birden fazla değer atamak ve atadığın değerleri sırayalayıp, çoklu verilere rahat müdahale etmeni sağlayan veri tipleri diyebilirim.
 
Değerleri bir kategori altında toplamak ya da daha dinamik değişkenler oluşturmak için diziler idealdir. Örneğin sadece bir $uyeler değişkeninde yüzlerce kullanıcının verilerine ulaşıp değişiklikler yapabiliriz.
 
Dizilerin kullanımı, oluşturulması ve değiştirilmesi gayet basit aynı zamanda bunların birden fazla da yolu var.

İster Array() fonksiyonunu kullanarak istersen de fonksiyon kullanmadan dizi oluşturabilirsin.
İlk olarak Array() fonksiyon ile oluşturmayı göstereyim:
 
 $meyveler dizisine array() fonksiyonuyla 4 tane değer atadık.
Aynı işlemi fonksiyon kullanmadan yapalım:
 
Fonksiyonsuz yöntemde aslında dizinin nasıl sonuç verdiği ortaya çıkmış oluyor.
Üstteki Array() fonksiyonu ve fonksiyonsuz şekilde oluşturduğumuz dizilerde aynı işlemi yaptık.
 
Array() fonksiyonu ile oluşturduğumuz bu dizide her bir değerin anahtarı sayısal olur, yani anahtarlar 0, 1, 2, 3, … şeklinde gider. Yukarıdaki $meyveler dizisinin 0. anahtarının değeri Elma, 1. anahtarının değeri ise Armut olur.
 
Array() fonksiyonu ile anahtarları sayısal olmayan ve kendi istediğin gibi olacak olan diziler oluşturmak için ise şu yöntemi uygulamalısın:

 

Burada anahtarlarını kendim belirtmiş oldum. Aynısını bir de Array fonksiyonunu kullanmadan yapayım:
 
Bu da bir önceki örneğin fonksiyonsuz tanımlanmış hali.
Dizilerde bir adet anahtara ve sonrasında her anahtar için bir değere ihtiyacın var. Burada anahtar olan kısım ve değer olan kısmı şu şekilde göstereyim:
 
Anahtar olan kısıma ister sayı istersen de yazı girebilirsin. Sıralamalar için ideal olan dizi anahtarı sayılardır. Sayı anahtarlar ile dizilerde daha rahat çalışabilirsin.
Dizileri kullanmakBir dizi oluşturduktan sonra onu oluşturduğun gibi kullanıp, değiştirebilirsin. Hemen örnek ile açıklayayım:
 
Ekranda Elma yazar.
 Dizileri değiştirmek 
Ekranda Portakal yazar. Çünkü $meyveler dizisinin 0. anahtarının değeri Elma iken sonraki satırda Portakal olarak değiştirdik.
 
Hep sayısal anahtarlar ile gösterdik, şimdi bir de yazılı anahtarlar ile göstereyim:

 
Ekranda Misafirin ismi Musa, yaşı 18, ili ise Antalya. yazar.
 İç içe dizi tanımlamakBir dizi oluşturduktan hemen sonra o dizinin içine sonsuza kadar daha dizi oluşturabiliriz. Aynı alt kategori mantığı gibi düşünebilirsin. Yine bunu ister fonksiyon ile istersen de bodoslama olarak yapabilirsin:
 
Ekranda Ben pasta yedim yazar. Burada olduğu gibi istediğin kadar içe içe dizi oluşturabilirsin. Bir de fonksiyon kullanmadan göstereyim:
 
Dizi silmekOluşturduğun dizilerden birini eksiltmek ya da tamamını yok etmek için değişkenleri yok etmekte kullandığımız unset() fonksiyonunu kullanıyoruz. İşin aslı bu fonksiyon tüm değişken tiplerini yok etmekte kullanabilirsin.
 
 Dizinin tümünü yazdırmakEğer biz gerçekten bir diziyi olduğu gibi tüm içindekilerle ekrana yazdırmak istiyorsak print_r() fonksiyonunu kullanacağız. Bu bize içine yazdığımız dizinin sahip olduğu tüm anahtarları ve değerlerini gösterir:
 
Ekranda şöyle bir çıktı belirir:
 
Dizi yaptığınız bir değişkeni herhangi bir anahtar kullanmadan direkt olarak hep kullandığımız ekrana yansıtma fonksiyonu olan echo ile ekrana yazamıyoruz.
 
Çünkü adı üstünde dizi birden fazla değere sahip olduğu için tek başına yazdırmaya kalktığınızda “Array” şeklinde sonuç alırsın. Hemen bunun nasıl olacağını da göstereyim:
 

Bir diziyi herhangi bir anahtarını belirtmeden yazdırmaya çalıştığımız için ekranda uyarı babında yalnızca Array yazar.Dizilerin eleman sayısını bulmakBir dizide kaç eleman olduğunu saymak için count() fonksiyonunu kullanıyoruz. Hemen basit bir örnek ile göstereyim:
 
Ekranda 3 yazar. Çünkü $renkler dizinin 3 elemanı var.Dizileri sıralamaDizileri 2 alanda sıralayabiliyoruz. Birincisi anahtara göre sıralama, diğeri ise değerlere göre sıralama. Bunlarında bir miktar fonksiyonlar ile yapıyoruz.
Tüm sıralama fonksiyonlarını bir liste halinde yazayım ve bir örnek ile açıklayayım:

 
Fonksiyon   Açıklamasısort()   Değere göre küçükten büyüğe sıralar. Anahtarıyla olan ilişkisini bozar.rsort()            Değere göre büyükten küçüğe sıralar. Anahtarıyla olan ilişkisini bozar.asort()   Değere göre küçükten büyüğe sıralar. Anahtarıyla olan ilişkisini bozmaz.arsort()   Değere göre büyükten küçüğe sıralar. Anahtarıyla olan ilişkisini bozmaz.ksort()   Anahtara göre küçükten büyüğe sıralar.krsort()   Anahtara göre büyükten küçüğe sıralar.
Örnek:
 
Çıktısı:
 
Otomatik tanımlanmış dizilerPHP kodları çalıştırdığında sayfaya otomatik olarak bir takım fonksiyonların tanımlandığı gibi bazı değişkenlerde tanımlanır.
 
İçinde kodun çalıştığı sayfanın konumunu, tarihi, sunucunun IP adresini, giren kişinin IP adresini ve bunun gibi daha bir çok veriyi bize ileten bazı değişkenler oluşturur. Bunlara genel olarak “Global değişkenler” diyoruz. Tanımlanan global değişkenler dizi olarak tanımlanır ve bir değişken ile bir çok değeri bize gönderir.
$_SERVER global dizisiBu global değişkenlerin en başında $_SERVER geliyor. Adı üstünde içinde server verilerine ve sayfaya giren ziyaretçilerin IP adresi, browser verileri gibi değerlerine ulaşabiliyoruz.
 
$_SERVER dizinin tüm değerlerini ele almak için hemen onu print_r() ile ekrana yazdırarak neyin ne olduğunu belirteyim:
 
Not: Anlatma gereği duymadığım ve senin henüz kullanmaya ihtiyacın olmayacak olan bazı değerleri atladım.
 
$_POST, $_GET, $_COOKIE, $_SESSION global dizileriBu dizileri PHP from kullanımı ve örnekleri, PHP Cookie ve PHP Session başlıkları altında detaylı bir şekilde ele aldık.Dizileri nerede kullanabilirim?Bu konuda kafanda kullanımı hakkında biraz daha fazla şey canlanması için bir örnek daha verebilirim. Mesela benzer türde verileri tek bir değişkene koyarak tek bir değişken ile tüm ihtiyaç duyduğun verilere ulaşabilirsin:
 
Gördüğün gibi sadece $mesaj değişkeni ile bir mesajın tüm verilerini ayrı ayrı ve düzenli bir şekilde tutmuş oldum.
 
Bir sonraki PHP dersinde ve bir başka serüvende görüşmek üzere hoşçakalın.

Eline sağlık Güney, başarılı anlatım olmuş teşekkürler.

Eline Sağlık , Başarılı Anlatım Olmuş

Ellerine sağlık çok güzel olmuş teşekkürler ❤️